Γλωσσικός Αυτοματισμός

Της Σταματίνας Τσιμοπούλου         

      Κοινό τόπο για την εποχή μας αποτελεί το ιδεολόγημα περί γλωσσικής πενίας, το οποίο στο συμφραζόμενο συνυφαίνεται με την επαύξηση των ωρών διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών, τη μελέτη της ετυμολογικής προέλευσης του σύγχρονου λεξιλογίου καθώς και την εμβάθυνση στους γραμματικούς και σύνθετους συντακτικούς κανόνες με απώτερο σκοπό την διεύρυνση του γλωσσικού φάσματος των ατόμων και την διασφάλιση της γλωσσικής ποικιλότητας. Παρόλο που οι γλωσσολόγοι έχουν πολλάκις υπογραμμίσει ότι η ενασχόληση με τα αρχαία ελληνικά δεν συνιστά την αναγκαία συνθήκη για την εκμάθηση της νέας ελληνικής γλώσσας και παρά το ότι οι παραπάνω διακηρύξεις φαίνεται να παραγνωρίζουν την διαλεκτική σχέση γλώσσας και κοινωνίας καθώς και τη δυναμική που ενέχει αυτή η σχέση όσον αφορά την εξέλιξη και την αναμόρφωση της γλώσσας, ώστε να ανταποκρίνεται σε νέες πραγματικότητες και ανάγκες, κρούεται επιτακτικά ο κώδων του κινδύνου για τη σύγχρονη αυτή γλωσσική απειλή. Η ευθύνη, λοιπόν, μετατοπίζεται στο εκπαιδευτικό σύστημα και στην διάρθρωση και το περιεχόμενο των αναλυτικών προγραμμάτων με αποτέλεσμα να ακούμε συχνά να ευαγγελίζονται μεταρρυθμίσεις που θα καταπολεμήσουν τον κίνδυνο ώστε να παραμείνει ανέπαφη η γλώσσα. 

        Ο πραγματικός όμως κίνδυνος βρίσκεται αλλού και έγκειται στην αυτοματοποίηση της γλώσσας που παρατηρείται τόσο στα πλαίσια του σχολείου όσο και ευρύτερα στην κοινωνία. Όσο η επικοινωνία εκπίπτει, τόσο ατροφεί η παραγωγή του λόγου. Όταν συνεπώς η καθημερινή ομιλία περιχαρακώνεται σε ένα αυστηρά καθορισμένο και επαναλαμβανόμενο σενάριο (είτε στον σχολικό είτε στον εργασιακό χώρο) τότε η γλωσσική ανάπτυξη φθίνει. Η υιοθέτηση καθ’ ολοκληρίαν δομιστικών προσεγγίσεων στη διδασκαλία της γλώσσας στο επίπεδο του σχολείου μάλλον θα υποδαυλίσει το φαινόμενο παρά θα το διορθώσει, λόγω του στείρου χαρακτήρα αλλά και της παράβλεψης της καλλιέργειας της επικοινωνιακής διάστασης του λόγου. 

        Όταν η καθημερινότητα των ατόμων δεν διαμορφώνει τις

κατάλληλες περιστάσεις και τα απαραίτητα πλαίσια για πολυεπίπεδη και λειτουργική χρήση διαφορετικών ειδών λόγου τότε περιστέλλεται η γλωσσική εξέλιξη. Διότι η γλώσσα όταν χρησιμοποιείται και παράγεται μηχανιστικά και όταν δεν παρουσιάζεται σε πολλαπλές εκφάνσεις δεν ανανεώνεται, δεν συνδιαμορφώνεται από τα άτομα σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον, αλλά απλώς περιορίζεται, σμικρύνεται το πεδίο ευρύτητας της και εκφράζει πεπερασμένες κοινωνικές αναπαραστάσεις. 

        Καταληκτικά, λοιπόν, ελλοχεύουν πολύ σημαντικότεροι κίνδυνοι από τον γλωσσικό αυτοματισμό αν αναλογιστούμε πώς η διαδικασία αυτή επηρεάζει την ανθρώπινη σκέψη. Σε τέτοιες περιπτώσεις η νόηση ακολουθεί ανάλογη πορεία. Εγκλωβίζεται το πνεύμα, αφοπλίζεται η σκέψη και παθητικοποιείται το άτομο. Καταστέλλονται οι νοητικές διεργασίες και αυτοματοποιείται η σκέψη. Ως αποτέλεσμα, αποδυναμώνεται η λογική ικανότητα των ανθρώπων και αφοπλίζεται η κριτική τους με κίνδυνο να μετατραπούν τα άτομα σε ασυνείδητες μάζες, έρμαια της κοινωνικής χειραγώγησης με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πορεία του κόσμου που τους περιβάλλει.

(Δεν) Πάμε για Ψώνια!!!

      Κυρίες και κύριοι, διακόπτουμε το πρόγραμμα μας  για να σας ενημερώσουμε ότι…. Ναι! Είναι γεγονός! Η ανάπτυξη έφτασε στην χώρα μας!! Αγουροξυπνημένοι σηκώθηκαν σήμερα όλοι οι Έλληνες πολίτες, μετά το χθεσινό ξεφάντωμα τους, πίνοντας μπύρες και βλέποντας τηλεόραση και ως δια μαγείας, τα πορτοφόλια τους είχαν γεμίσει λεφτά! Άνοιξε η νοικοκυρά το παράθυρο να ξεμυρίσει το σπίτι και στις γλάστρες της ήταν κρεμασμένα χαρτονομίσματα!! Μοβ, πράσινα, κίτρινα, πορτοκαλί!! Οι εισπρακτικές εταιρείες τηλεφώνησαν και ενημέρωσαν ότι τα χρέη ξεπληρώθηκαν, το αφεντικό ξαναπροσέλαβε τους απολυμένους και τους έδωσε αύξηση 50% ενώ στους άστεγους συμπολίτες μας παραχωρήθηκε από ένα τεσσάρι διαμέρισμα ή μεζονέτα σε περιοχή της επιλογής τους και ικανοποιητικό κεφάλαιο στην τράπεζα! Ο Υπουργός Οικονομικών ανακοίνωσε ότι παίρνει πίσω όλους τους φόρους και τα χαράτσια και δίνει αύξηση σε όλους!!
      Ο κόσμος κλαίει, γελάει, πανηγυρίζει και όλοι αποφασίζουν να πάνε για ψώνια…. Μα…. Είναι Κυριακή!! Είναι η μέρα που οι έμποροι, οι καταστηματάρχες, οι πωλητές ξεκουράζονται, μένουν στα σπίτια τους, με τις οικογένειες τους!
      Η κυβέρνηση λύνει και αυτό το πρόβλημα! Ανοίγει τα μαγαζιά!  Τι κι αν είναι αργία, τι και αν αυτοί που δουλεύουν στα μαγαζιά δεν είναι ρομπότ αλλά άνθρωποι! Ο κόσμος έχει λεφτά, δεν έχει όμως χρόνο να τα ξοδέψει, οι έξι μέρες δεν του φτάνουν! Αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο πρόβλημα της άνεργης νοικοκυράς/μητέρας είναι ότι δεν μπορεί να πάρει την φιλενάδα της την Κυριακή το πρωί μετά τη λειτουργία και να πάνε να ρημάξουν την αγορά!
      Κυρία κυβέρνηση, Αντωνάκη μου (δεν είμαι Ελενίτσα εγώ!), φίλτατοι Υπουργοί, κάντε μου μια χάρη ακόμα!
      Ανοίξτε όλα τα μαγαζιά που έχουν βάλει λουκέτο και δώστε σε όλο τον κόσμο τις δουλειές του και τότε να δείτε, θα κινηθεί η αγορά και ας μην είναι ανοιχτή την Κυριακή!!! 

Τσιακίρη Ειρήνη

3//11/2013

Αμφισβητώντας....

   Της Ματίνας Τσιμοπούλου  

    Στον παλμό των τελευταίων εξελίξεων, η ηγεσία, οι βουλευτές και ορισμένα μέλη της Χρυσής Αυγής παρελαύνουν σε καθημερινή βάση στις οθόνες μας. Η εξάρθρωση της εγκληματικής συμμορίας, που προσφάτως εισήλθε στο Κοινοβούλιο αναζητώντας νομιμοποίηση της απεχθούς της δράσης, μονοπωλεί τα ειδησιογραφικά νέα. Αντιστοίχως, η κυβέρνηση προβάλλεται να μονοπωλεί τα εύσημα αυτής της επιχείρησης καταστολής της εγκληματικής δραστηριότητας ενός σχηματισμού που η ίδια ανέθρεφε στους κόρφους της εδώ και τόσο καιρό. Μεγάλο θράσος συνιστά η θριαμβολογία του πρωθυπουργού περί πάταξης του φασισμού και της βίας ενώ στην ουσία πρόκειται για ένα υποκριτικό, άκρως ετεροχρονισμένο και τραγικά αργοπορημένο διάβημα. 

    Δεν χρειάζεται να υπενθυμίσω την δολοφονία ενός Έλληνα πολιτικού αντιφρονούντα καθώς και σημαντικού αριθμού μεταναστών από τους οπαδούς του εθνικιστικού μορφώματος. Δεν είναι αμελητέες, φυσικά, και οι καταγγελίες των γιατρών διαφόρων νοσοκομείων σχετικά με  σωρεία περιστατικών τραυματισμού μεταναστών από επιθέσεις μελών της χρυσής αυγής εν είδει  πογκρόμ. Και όλα αυτά με την ανοχή της κυβέρνησης ώσπου η ανεξέλεγκτη τροπή των πραγμάτων με την δολοφονία του Παύλου Φύσσα επέβαλε στην κυβέρνηση να  διαχωρίσει τη θέση της υπό τη δαμόκλειο σπάθη να θεωρηθεί συνένοχη στο φόνο. 

    Υπήρξε λοιπόν επιτακτική ανάγκη να αποποιηθεί τα σενάρια περί αδελφών κομμάτων με τη Χρυσή Αυγή γιατί διακυβευόταν η βιωσιμότητα του κόμματος στο πολιτικό προσκήνιο. Όπως ήταν επόμενο, δεν ήταν δυνατόν να κωφεύουν απέναντι στις μαζικές και ηχηρές διαμαρτυρίες του αντιφασιστικού κινήματος που διεκδίκησε την αποπομπή της Χρυσής Αυγής με δυναμισμό και συλλογικότητα καθώς κάπως έτσι θα υπέθαλπαν την σχέση τους με την εξουσία.  Καπηλεύθηκαν, λοιπόν, τον αγώνα κατά του φασισμού και τον οικειοποιήθηκαν δίνοντας εντολή για ποινικές διώξεις στα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης. 

     Άλλωστε, με τέτοια τροπή των γεγονότων, η Χρυσή Αυγή ήταν πιο συμφέρον να χρησιμοποιηθεί με αυτόν τον τρόπο, για να αποσοβηθούν και οι όποιες υποψίες για συνεργασία των δύο κομμάτων. Εν κατακλείδι το σύνθημα κατά του φασισμού θα ήταν πολύ ισχυρό χαρτί σε περίπτωση εκλογών και θα άφηνε κάπως γλυκύτερη γεύση στους ψηφοφόρους απ΄ ότι τα νέα μέτρα!

Για την αντιγραφή,
Τσιακίρη Ειρήνη, 

1/10/2013

Υ.Γ. Θα ήθελα σε αυτό το σημείο να ευχαριστήσω την φίλη και συνάδελφο Σταματίνα Τσιμοπούλου που για άλλη μια φορά έγραψε ένα άρθρο για τα γεγονότα που τρέχουν και με κάλυψε, καθώς για άλλη μια φορά, έμεινα τόσο άναυδη που δεν μπόρεσα να γράψω η ίδια ούτε φωνήεν! 

Να συμπληρώσω μόνο πως αν η δικαιοσύνη δεν κάνει σωστά το έργο της, τα αποτελέσματα θα είναι πολύ χειρότερα για τον απλό κόσμο, για εμάς, απ' ότι φοβόμαστε....

Ήταν μια φορά η κυβέρνηση-ε, ο Πινόκιο…

«Να μείνουν ανοιχτά τα σχολεία», «Όλες οι τάξεις έχουν δάσκαλο», «Να μην υποστούν τα παιδιά τις συνέπειες της κρίσης», «Η παιδεία είναι δικαίωμα».

Κύριε Υπουργέ, ακούτε τι λέτε; Και κυρίως καταλαβαίνετε σε ποιον τα λέτε; Πώς θα μείνουν ανοιχτά τα σχολεία, χωρίς εκπαιδευτικούς; Τι είναι το σχολείο, ντουλάπι και το αφήνουμε ανοιχτό, να αερίζεται;  

Ποιες τάξεις έχουν δάσκαλο, που τα σχολεία έχουν τόσα κενά που αν πέσετε μέσα δεν θα βγείτε ποτέ;

Τι θα πει να μην υποστούν τα παιδιά τις συνέπειες της κρίσης; Έχετε ιδέα τι συμβαίνει στα σπίτια αυτών των παιδιών; Έχετε ιδέα αν οι γονείς τους δουλεύουν, αν μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά τα απαραίτητα, να πληρώσουν το δάνειο για το σπίτι, το φαγητό από το σούπερ μάρκετ, τα ρούχα, τα παπούτσια, το ρεύμα, το νερό; Πώς μπορεί η κρίση να μην επηρεάσει τα παιδιά, όταν επηρεάζει τους γονείς τους, το σπίτι τους;

Και επίσης, ασφαλώς και η παιδεία είναι δικαίωμα όλων. Όλων των παιδιών. Όχι όλων των πολιτικών που την κάνετε γήπεδο για να παίζετε με τα νεύρα μας πάνω της!

Κι εσείς κάθε μέρα την αφαιρείτε, διώχνοντας δασκάλους, κλείνοντας ειδικότητες, στρέφοντας τους μαθητές σε ιδιωτικά σχολεία, τα οποία δεν μπορούν να πληρώσουν. Δεν αφαιρείτε έτσι το δικαίωμα στην παιδεία;

Και η εργασία είναι δικαίωμα όλων ξέρετε. Και αφήνετε τόσους ανθρώπους άνεργους κάθε χρόνο γιατί είμαστε, λέει, υπεράριθμοι.

Είμαστε υπεράριθμοι αλλά συμπτύσσετε τάξεις για να βρείτε δασκάλους.

Και είμαστε ανεύθυνοι γιατί δεν μας νοιάζει το καλό των μαθητών μας. Σας νοιάζει εσάς δηλαδή!

Και θέλουμε να επιστρέψουμε και στον Μεσαίωνα, επειδή αντιδράμε στην αδικία. Εσείς μας επιστρέφετε στον Μεσαίωνα και στην αρχαία Ελλάδα, όπου η παιδεία ήταν ιδιωτική, μόνο για τους πλούσιους.

Εσείς κύριε Αρβανιτόπουλε και όλη η υπόλοιπη παρέα είστε ψεύτες. Και μια και «ανήκετε» στο χώρο της παιδείας, πρέπει να σας κάνουμε παραμύθι, σαν τον Πινόκιο, που μεγάλωνε η μύτη του. Μόνο που εσάς δεν μεγαλώνει η μύτη σας όταν λέτε ψέματα. Μεγαλώνει το θράσος σας ακόμα περισσότερο και δυστυχώς, αν δεν αλλάξουμε μυαλά, ο αριθμός των ψηφοφόρων σας.

Αυτών, που θα πιστέψουνε ότι, όντως τα σχολεία λειτουργούν μια χαρά, όντως οι εκπαιδευτικοί είναι στη θέση τους, όντως δεν υπάρχει θέμα απομάκρυνσης τους και ότι ναι, όντως, οι δάσκαλοι και οι καθηγητές είναι ιδιότροποι, αχάριστοι, αναίσθητοι, ανεύθυνοι, σκέφτονται μόνο την τσέπη τους, την πάρτη τους και καθόλου τους μαθητές τους!

Και τότε θα έχετε πετύχει άψογα το επιθυμητό αποτέλεσμα… Βλέπετε, πήγαμε κι εμείς σχολείο, κάπου, κάπως, κάποτε.. Και για κακή σας τύχη, το παρακολουθήσαμε αυτό το μάθημα… Λέγεται «διαίρει και βασίλευε»

Τσιακίρη Ειρήνη

11/09/2013

Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες...

Τα γεγονότα τρέχουν, πλήθος ειδήσεων μας κατακλύζουν καθημερινά, κι ενώ θες να πεις τόσα, μα τόσα πολλά, ξαφνικά δεν έχεις λόγια να σχολιάσεις. Οι σκέψεις μπερδεύονται, με σχόλια, με γνώμες, με αντιδράσεις και οι λέξεις φεύγουν από το χαρτί, πετάνε, κρύβονται.  Και ξαφνικά, μπαίνουν όλα στη σειρά με μια τυχαία φράση.
    3 του Σεπτέμβρη εχθές και την θυμόμαστε οι περισσότεροι για δυο λόγους. 1843. Οι Έλληνες ξεσηκώνονται και ζητάνε από τον βασιλιά Όθωνα το αυτονόητο: Σύνταγμα. Ελπιδοφόρο γεγονός. 1974. Ιδρύεται ένα σοσιαλιστικό κόμμα, πολλοί ελπίζουν ότι τώρα τα πράγματα θα πάνε καλύτερα. Σήμερα; Το Σύνταγμα τεντώνεται και παραμορφώνεται όπως βολεύει ορισμένους και το κόμμα έχει σαφώς μεγάλο μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση στην οποία φτάσαμε σήμερα.
    Σήμερα, που δίπλα μας διεξάγεται ένας πόλεμος, που άνθρωποι χάνουν την αξιοπρέπεια τους, το δικαίωμα τους στη ζωή, την ίδια τους τη ζωή. Σήμερα που η φράση που λέγαμε κάνοντας χιούμορ σε κάποιον που λέει βλακείες «ληγμένα τρως;» παύει πια να είναι χιουμοριστική και γίνεται αντικατοπτρισμός της θλιβερής πραγματικότητας.     Μα υπάρχουν ακόμα λόγοι να ελπίζουμε ακόμα. Γιατί η 3^η Σεπτεμβρίου για μας είναι κι άλλα πράγματα. Να, για έναν φίλο είναι μια ευτυχισμένη επέτειος γάμου, μια μέρα που θυμάται με αγάπη! (σ.σ. Να ζήσετε πάντα αγαπημένοι και ευτυχισμένοι!). Έτσι συνειδητοποιούμε ότι γύρω μας, εκτός από θλιβερά γεγονότα, υπάρχουν και χαρούμενα! Και υπάρχουν άνθρωποι, φίλοι, αυτοί που έχουμε συναντήσει, αλλά και αυτοί που δεν έχουμε συναντήσει, αυτοί που έγιναν μέρος της ζωής μας ξαφνικά και είναι εκεί, παρέα, για να γελάμε στις αστείες στιγμές, να χαρούμε στις ευχάριστες, να συμπαρασταθούμε στις δύσκολες. Γιατί μια καλή κουβέντα μπορεί να μην κάνει μεγάλα πράγματα στην πράξη, κάνει όμως στην ψυχολογία. Και όλοι μαζί, με αυτούς και με όλους τους άλλους φίλους, ευελπιστούμε ότι δεν μπορεί, κάποια στιγμή, θα πάνε καλύτερα τα πράγματα και συμφωνούμε ότι πρέπει κι εμείς να παλέψουμε γι’ αυτό! 

Υ.Γ 1. Εξαιρετικά αφιερωμένο.... 

Υ.Γ 2. Δεν ξέρω ποιον και γιατί αγχώνει η ευχή "Καλό Χειμώνα", όμως εγώ, σαν γνήσιο παιδί του χειμώνα, τον αγαπώ, γι' αυτό σας εύχομαι

Καλό Χειμώνα να έχουμε, 

και σίγουρα καλύτερο απ' ότι φοβόμαστε ότι θα είναι!

Ανθρωπιστικές Σπουδές

Της Ματίνας Τσιμοπούλου

 Τελευταία και εν καιρώ «κρίσης», και βάζω τη λέξη σε εισαγωγικά γιατί η κατάσταση την οποία περιγράφει μόνο παροδική δεν φαίνεται να είναι, ισχυρό πλήγμα δέχονται οι ανθρωπιστικές σπουδές και ειδικότερα ο τομέας της φιλοσοφίας. Ο άκρατος οικονομισμός και τεχνοκρατισμός που δεσπόζει παγκοσμίως έχει εξαπολύσει επίθεση έναντι του κύρους, της αξίας και της χρησιμότητας των ανθρωπιστικών σπουδών, αποσκοπώντας στην βαθμιαία απομάκρυνση και υποβάθμισή τους από τον επιστημονικό χώρο και τα αναλυτικά σχολικά προγράμματα.  Η συμβολή και η αξία αυτού του επιστημονικού κλάδου να μπορεί να μετρηθεί με τους όρους της αγοράς που πλέον αποτελούν το ρυθμιστικό παράγοντα και το μέτρο αναφοράς των πάντων. Επιπροσθέτως, δεν φαίνονται να παράγουν κάποιο άμεσο προϊόν εντελώς αφοριστικά χαρακτηρίζονται μη προσοδοφόρες στα πλαίσια των νέων οικονομικών δομών. Η βιωσιμότητά τους λοιπόν μοιάζει αμφισβητήσιμη και η ύπαρξη τους δίχως εγγενή αξία. Είναι γεγονός ότι ο προσανατολισμός των ανθρωπιστικών σπουδών δεν ενδιαφέρει καθόλου τις παγκόσμιες αγορές και τους επενδυτές καθώς δεν παρέχει κάποιο χειροπιαστό και ποσοτικό αποτέλεσμα.

Από τα πρώτα θύματα της στοχευμένης αυτής επίθεσης ήταν και το τμήμα φιλοσοφίας του Middlsex University που αναγκάστηκε το 2010 να βάλει λουκέτο. Παράλληλα το Forbs διαμηνύει να κλείσουν όλα τα πανεπιστημιακά τμήματα φιλοσοφίας, ανθρωπολογίας, ιστορίας τέχνης, κ.ά., που παράγουν ανέργους και οι υποψήφιοι φοιτητές να πάνε να γίνουν απευθείας σερβιτόροι και ξενοδοχοϋπάλληλοι, μιας και η συνέχιση της χρηματοδότησής τους απορροφά πόρους (κτίρια, δασκάλους, διοικήσεις) και ζημιώνει τα υπόλοιπα πιο εφαρμοσμένα τμήματα. Γενικότερα λοιπόν, η ενασχόληση με τις ανθρωπιστικές επιστήμες αποθαρρύνεται και θεωρείται μεγάλο ρίσκο ένα τέτοιο διάβημα καθώς σπάνια θα οδηγήσει σε επαγγελματική αποκατάσταση και καταξίωση. Ακόμα, οι έρευνες στους αντίστοιχους τομείς δεν χρηματοδοτούνται ή υποχρηματοδοτούνται.

Οι ανθρωπιστικές σπουδές συνεπώς, θεωρούνται πλέον παρασιτικές για την οικονομία και περιττές. Εδώ που φτάσαμε η φιλοσοφία και οι υπόλοιπες ανθρωπιστικές επιστήμες καλούνται στο εδώλιο να αποδείξουν το αυταπόδεικτο της σημασίας τους!

Για την αντιγραφή,
Τσιακίρη Ειρήνη

28/08/2013

 

Λιλή Ζωγράφου - Η Συβαρίτισσα

Της Ματίνας Τσιμοπούλου 

Ελευθερία… Έννοια αμφιλεγόμενη, πολύτιμη… Αξία διαχρονική και πανανθρώπινη. Δύσκολο να κατακτηθεί μα και να υποφερθεί. Ιδανικό και χίμαιρα έχει στιγματίσει τον ρου της ιστορίας και έχει ταυτιστεί με την καταξίωση της ύπαρξης. Δυσνόητη έννοια, δυσερμήνευτη, έχει πολλές φορές καπηλευθεί, μα η αίγλη της πνέει αλώβητη στους αιώνες της ανθρωπότητας. Πολλοί την έχουν επικαλεστεί. Την έχουν όμως κατακτήσει;  Σε αυτό το υπαρξιακό ερώτημα η Λιλή Ζωγράφου αντιπαραβάλλει τη « Συβαρίτισσα» της και ταυτόχρονα αποπειράται να ερμηνεύσει το νόημα του υψηλού αυτού ιδανικού μέσα από ένα φεμινιστικό και ρηξικέλευθο πρίσμα.

Η ηρωίδα της, η Ελένη, αναλαμβάνει να μας μυήσει στο κυνήγι της ελευθερίας και να μας ξεναγήσει στις εμπειρίες που της αποκάλυψε η επίτευξη και η προσήλωση στον ελεύθερο τρόπο ζωής. Επιφορτίζεται, λοιπόν, να υποστηρίξει και να ενσαρκώσει την ανακάλυψη και κατάκτηση της ελευθερίας σε καιρούς χαλεπούς τόσο για την εγχώρια όσο και για την παγκόσμια ιστορία. Η Ελένη θα γνωρίσει τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, την εμφύλια σύρραξη που ταλάνισε έντονα τον ελληνικό χώρο καθώς και τα μετεμφυλιακά γεγονότα που ακολούθησαν και θα περιπλανηθεί θα σκοτεινά και ηδονικά μονοπάτια που θα της ανοίξει η πίστη της στην αξία και στην αναζήτηση της ελευθερίας. Πέρα απ’ αυτά, θα γευτεί τον μικροαστισμό και τον συντηρητισμό στο αποκορύφωμα του, είτε ως θλιβερή απότοκο του οικογενειακού πατριαρχισμού, είτε ως απόρροια της φαρισαϊκής κοινωνίας που την στοιχειώνει. Θα ζήσει πολυτάραχη ζωή μα θα κατακτήσει την αυτογνωσία.  Η Ελένη θα καταδικαστεί από την κοινωνία για τον «έκλυτο» βίο της, μια κοινωνία αιμοδιψή, τυφλή μπροστά στο φάρο της αλήθειας και της ελεύθερης ζωής που μαίνεται και ψέγει, δικάζει και καταδικάζει, εγκλωβισμένη στο σκοταδισμό που επισύρει η ηθικολογία.

Η πρωταγωνίστρια θα απαρνηθεί όσα πρεσβεύει η κοινωνία της αποσύνθεσης, όμως θα εκπληρώσει το έργο της στα πλαίσια της , αδιαφορώντας για την ετυμηγορία της. Θα διαδραματίσει ρόλο φωτεινό σε ζοφερούς καιρούς, θα βιώσει και θα φέρει την ανατροπή και θα αναπτύξει την συνειδητότητα της ως αντιρρησίας της εποχής της και των σημείων των καιρών της. Θα διαγράψει τη δική της πορεία βαδίζοντας αντίθετα στο ρεύμα και θα πληρώσει το τίμημα. Το ελεύθερο και αντιστεκόμενο πνεύμα της δεν θα ενδώσει στους περιορισμούς και στην κατακραυγή -που θα επισύρει πάνω της ως ποινή η κοινωνία της υποκρισίας- μα θα την αγκιστρώσει στην μοναχικότητά της ως ύστατο προσωπικό οχυρό. Η Ελένη θα αποκαλύψει όλες τις πλάνες της ζωής , θα απαρνηθεί τους θεούς, θα αγωνιστεί, θα απελευθερωθεί πνευματικά και σεξουαλικά, θα αποκτήσει γνώσεις και εμπειρίες μέσα από άτυχες συγκυρίες και κάτω από δύσκολες συνθήκες. Θα υπογράψει ενσυνείδητα την προσωπική της ιστορία και θα αναλάβει τις ευθύνες και τον προγραμματισμό της ζωής της κατ’ αποκλειστικότητα. Η Συβαρίτισσα δεν εκχωρεί ευθύνες ούτε αποποιείται το χρέος και το ποιόν της. Αποδέχεται τον εαυτό της ως ολότητα και δεν εξουσιοδοτεί σε κανέναν την διαχείριση του εαυτού της. Ολοκληρώνεται και καταξιώνεται μέσω της αυτοδιάθεσης που της παρέχει η ελευθερία της και ανασταίνεται σαν τον φοίνικα κάθε φορά που η κοινωνία την σταυρώνει στο όνομα μιας ανήθικης ηθικής και ψευδοϊδεολογίας. Ως αποτέλεσμα, η ενεργής δράση της  θα την φέρει αντιμέτωπη με τα κακώς κείμενα της εποχής της, τα οποία και θα απογυμνώσει και θα στηλιτεύσει.

Ίσως το τίμημα της ελευθερίας της να ήταν η μοναξιά μα ακόμα και η μοναχικότητα της στερείται μεμψιμοιρίας και αποτελεί αμετάκλητη επιλογή της και η επιμονή της σε αυτή νενοημένο διάβημα προσωπικής προαίρεσης. Καταληκτικά, η Συβαρίτισσα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η ιδανική φιλόσοφος καθώς φιλοσόφησε τη ζωή και ενσάρκωσε κατά γράμμα την φιλοσοφία της στον υπαρκτό κόσμο και γεύτηκε τα αποτελέσματά της. Όσο για το ήθος της, καθώς το προφίλ της σκιαγραφείται εναργώς, το βιβλίο την δικαιώνει πανηγυρικά και την αποκαθηλώνει από τον σταυρό στον οποίο την καταδίκασε και την αφόρισε η κοινωνία της ντροπής.

Η Λιλή Ζωγράφου (1922-1998) έγραψε την Συβαρίτισσα το 1987. 

Για την αντιγραφή,
Τσιακίρη Ειρήνη
18/08/2013